Αυτό που φέρνει το Κέντρο
Πρέπει να υπάρχει φανερά
Αυτό που απομένει στο τέλος
Και υπήρχε εκεί απο την αιωνιότητα.
Goethe
Πρόκειται για μια αρχαία εναλλακτική μέθοδο θεραπείας που προέρχεται από την Ιαπωνία και αποσκοπεί στην ευεξία και την εξισορρόπηση της ενέργειας του ανθρώπου μέσα από πιέσεις με τα δάκτυλα και τις παλάμες, μαλάξεις και διατάσεις σε ολόκληρο το σώμα. Όταν η ροή της ενέργειας κυκλοφορεί ανεμπόδιστη στο σώμα, ο άνθρωπος νιώθει ζωντανός και ικανός να κινείται, να αισθάνεται και να δημιουργεί στη ζωή πιο ελεύθερα. Το σιάτσου ως εναλλακτική θεραπεία λειτουργεί προληπτικά και θεραπευτικά. Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούμε να παρακάμπτουμε τη δυτική προσέγγιση, δηλαδή να πάμε στον γιατρό, να πάρουμε φάρμακα ή να κάνουμε κάποια εγχείρηση όταν είναι πραγματικά αναγκαίο. Για μένα το σιάτσου είναι ένας πολύ ωραίος τρόπος ώστε ένας άνθρωπος να βοηθάει τον οργανισμό του, να χαλαρώνει και να αυτοθεραπεύεται από συμπτώματα που αργότερα μπορεί να προκαλέσουν μια σοβαρά παθολογική κατάσταση. Στο σιάτσου πρωταρχικό ρόλο παίζει η επαφή, το θεραπευτικό άγγιγμα και η ίδια η σχέση με τον θεραπευτή. Το σύστημα αυτό μπορεί να λειτουργήσει σαν μία συμπληρωματική αγωγή για την υγεία που είναι πολύ αποτελεσματική ιδιαίτερα όταν συμβαδίζει με μια συνολική αλλαγή και στάση ζωής σε θέματα που επιβαρύνουν τη ζωή του ανθρώπου.
Το σιάτσου πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο σύστημα που αποσκοπεί στην εναρμόνιση της ενέργειας μέσα από τη σύνδεση νού και σώματος, στη χαλάρωση, στην ενδυνάμωση και την τόνωση του οργανισμού, δηλαδή στην ομοιόσταση. Όταν απελευθερώνεται η ενέργεια που συσσωρεύεται από περιττές εντάσεις ο άνθρωπος αποκτά στήριξη από την εσωτερική του δύναμη και ζει σε ένα ποιοτικά υψηλό βιοτικό επίπεδο. Αυτά πάντα σε συνδυασμό με ένα συνειδητό τρόπο ζωής. Αν κάποιος κακομεταχειρίζεται τον εαυτό του ψυχικά, σωματικά, πνευματικά, από μόνο του το σιάτσου δεν σημαίνει ότι θα λύσει όλα του τα προβλήματα.
Το σιάτσου είναι ένα μονοπάτι που βοηθάει πολύ στο να αποκτήσει κανείς καλύτερη σχέση και επαφή με τον εαυτό του φροντίζοντας τον με συνείδηση σε όλα τα επίπεδα. Όταν βελτιώνεται ο τρόπος με τον οποίο αισθανόμαστε την ύπαρξή μας, αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζουμε και επικοινωνούμε στις σχέσεις μας με τους άλλους. Η θετική ενέργεια είναι θετικά μεταδοτική και στο σύνολο. Κάποιος αποφασίζει να κάνει σιάτσου για ν’αναπνέει καλύτερα, για να χαλαρώσει, για να αντιμετωπίσει παθολογικά συμπτώματα και να ανακουφιστεί από τον πόνο με φυσικό και ασφαλή τρόπο. Παράλληλα μπορεί να βελτιώσει τη ζωή του αφυπνίζοντας το σώμα του που θα τον βάλει στη διαδικασία να θέσει ερωτήματα στον εαυτό του αναγνωρίζοντας περισσότερα για τον ίδιο και για τον τρόπο που έχει επιλέξει να ζει.
Όταν ο θεραπευτής ασκεί το σιάτσου αρχικά θα διαγνώσει κάποιους μεσημβρινούς στο σώμα του δέκτη πάνω στους οποίους πρέπει να εστιάσει τη δουλειά του. Οι μεσημβρινοί είναι ενεργειακά κανάλια που περνούν από συγκεκριμένες διαδρομές μέσα από όλο το σώμα. Το καθένα συνδέεται με κάποιο εσωτερικό ζωτικό όργανο του ανθρώπου. Παράλληλα έχει αποδειχτεί εμπειρικά πως υπάρχουν συγκεκριμένα σημεία στους μεσημβρινούς που όταν ο θεραπευτής τα ενεργοποιεί με πίεση και άλλες τεχνικές, ασκείται βαθιά επίδραση στη λειτουργία του αντίστοιχου ζωτικού οργάνου που βρίσκεται σε ανισορροπία και επηρεάζει το σύνολο του οργανισμού. Ο θεραπευτής του σιάτσου χρησιμοποιεί τεχνικές με πιέσεις των δακτύλων και με τις παλάμες χρησιμοποιώντας τη βαρύτητα καθώς κινείται από το κέντρο του χαλαρός, με ήρεμο νού. Δουλεύοντας πάνω σε κάποιον μεσημβρινό, εντοπίζει σημεία που μπορεί να «ζητούν» τόνωση ή διασπορά της ενέργειας. Το βάθος της πίεσης, ο ρυθμός και ο χρόνος που εστιάζει ο θεραπευτής σε συγκεκριμένα σημεία και περιοχές ποικίλουν ανάλογα με το έλλειμμα ή τη συσσωρευμένη ενέργεια που συναντάει στο σώμα του δέκτη και το αποτέλεσμα που θέλει να επιφέρει. Βοηθά έτσι το σώμα να ανοίξει, ο δέκτης ησυχάζει, οι αρθρώσεις κινούνται πιο εύκολα. Στο σιάτσου χρησιμοποιούμε επίσης διατάσεις, μαλάξεις και άλλες τεχνικές που έχουν τις ρίζες τους στη φυσικοθεραπεία και τη χειροπρακτική. Έτσι η επίδραση του αγγίγματος με πιέσεις που έχουν καθαρή πρόθεση από ένα θεραπευτή μπορεί να είναι βαθιά και άμεση στην λειτουργία του οργάνου που πάσχει και κατ’ επέκταση στη συνολική κατάσταση του ανθρώπου. Ελευθερώνονται μπλοκαρίσματα που μπορεί να εμφανίζονται επιφανειακά στο σώμα, στους μυς και τις αρθρώσεις, αλλά και πιο εσωτερικά, στα εσωτερικά όργανα και τους ιστούς που επηρεάζουν ολόκληρο το σύστημα. Η ανισορροπία του οργανισμού αποκαθίσταται με ήπιο και φυσικό τρόπο, ο άνθρωπος αισθάνεται υγιής, διάφορα συμπτώματα και πόνοι εξαφανίζονται ή ελαχιστοποιούνται.
Το σιάτσου έχει τις ρίζες του στην Κινέζικη Ιατρική. Παραδοσιακά οι Κινέζοι θεραπευτές χρησιμοποιούσαν συνδυασμό βοτανοθεραπείας, βελονισμού και πίεσης με τα χέρια( accupressure).Οι μεσημβρινοί είναι παρόμοιοι με εκείνους του βελονισμού αλλά στο σιάτσου υπάρχουν και άλλοι, οι λεγόμενες προεκτάσεις των κλασικών μεσημβρινών. Αυτά έχουν ανακαλυφτεί εμπειρικά από τους πρώτους δασκάλους-θεραπευτές που διαπίστωσαν με ακρίβεια τη λειτουργία τους.
Στο σιάτσου, όπως διαφοροποιήθηκε από την προσέγγιση των θεραπευτών στην Κίνα και σχηματοποιήθηκε ως σύστημα υγείας από τους ιδρυτές του στην Ιαπωνία, δουλεύουμε σε όλα τα επίπεδα- σωματικό, νοητικό, συναισθηματικό και πνευματικό, επίπεδο. Όταν το Κι που σημαίνει ενέργεια στα Ιαπωνικά ρέει ανεμπόδιστα, ο άνθρωπος βιώνει το παρόν σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής του.
Το σιάτσου ξεκίνησε το 530 πΧ από την Κίνα και πέρασε στην Ιαπωνία το 1925 από τον Τοκουζίρο Ναμικόσι. Το 1935 ο Μασουνάγκα, φυσικοθεραπευτής ο ίδιος, ίδρυσε ένα δεύτερο ινστιτούτο στη χώρα του με διαφορετική προσέγγιση στο σύστημα αυτό και μετέδωσε έπειτα τις γνώσεις του σιάτσου στην Αμερική, με μαθητές του όπως ο Οχάσι και η Πωλίν Σασάκι που μαθήτευσε κοντά στον τελευταίο. Οι δύο αυτές σχολές διέδωσαν το σιάτσου στη Δύση στα μέσα του εικοστού αιώνα. Σήμερα υπάρχουν ευρωπαϊκά κράτη που έχουν αναγνωρίσει το επάγγελμα του θεραπευτή του σιάτσου μέσα από συλλόγους που πιστοποιούν την εγκυρότητα κατάρτισης των έγκριτων μελών τους.
Όσον αφορά την Ελλάδα, η Μαρία Σαρλέ είναι από τους πρώτους ανθρώπους που φέρανε το σιάτσου την δεκαετία του ’70 όταν ξεκίνησε να ασκεί τη μέθοδο και να διδάσκει σεμινάρια στην Αρμονική Ζωή, το κέντρο διαλογισμού και θεραπείας του Μπόμπ Νατζέμι. Στο χώρο αυτό γινόντουσαν συχνά εκπαιδευτικά σεμινάρια σιάτσου.
Ουσιαστικά το σύστημα αυτό έγινε ευρέως γνωστό στην Ελλάδα μετά το 1993 από την εποχή που ξεκίνησαν τα πρώτα εκπαιδευτικά πρόγραμμα με πλήρες θεωρητικό και πρακτικό πρόγραμμα κατάρτισης των μελλοντικών θεραπευτών βασισμένο στις προδιαγραφές άλλων σημαντικών σχολών και συλλόγων του εξωτερικού. Η Ευρωπαϊκή Σχολή Σιάτσου ξεκίνησε ένα τριετές πρόγραμμα σπουδών όπως είναι αυτό της Αγγλίας με πολλούς δασκάλους από το εξωτερικό που ερχόντουσαν να διδάξουν και να βάλουν τα θεμέλια στην Ελλάδα. Παράλληλα, την ίδια χρονιά, ξεκίνησε και ένα δεύτερο διετές εκπαιδευτικό πρόγραμμα, το Natural Health Science.Μέσα σε αυτά τα χρόνια υπάρχει αναπτυσσόμενο ενδιαφέρον για τη γνώση και την άσκηση του σιάτσου και έχει ήδη δημιουργηθεί ο σύλλογος επαγγελματιών με την επωνυμία «Ελληνική Εταιρεία Σιάτσου» με δραστηριότητες που βοηθούν τους επαγγελματίες του χώρου να εξελίσσονται, να ενημερώνονται οι ίδιοι αλλά και ο κόσμος για τις δυνατότητες της μεθόδου. Σε όλες τις χώρες που αναγνωρίζεται το επάγγελμα, οι θεραπευτές κατοχυρώνονται άμεσα όταν γίνονται έγκριτα μέλη των συλλόγων που πιστοποιούν πως έχουν εκπαιδευτεί σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά δεδομένα.
Είναι σημαντικό όταν έρχεται κάποιος για πρώτη φορά να παίρνουμε ιστορικό που αφορά την ιστορία του πελάτη όπως για παράδειγμα, αναφορά σε ιατρικά ζητήματα και δεδομένα, ο τρόπος ζωής του, η συναισθηματική και φυσική του κατάσταση, οι διατροφικές συνήθειες, ο ύπνος του, και πολλά άλλα. Πρέπει να ξέρουμε για ποιό λόγο θέλει να κάνει σιάτσου, τι πρόβλημα υπάρχει, αν το πρόβλημα παρακολουθείται από γιατρό, πόσο καιρό υπάρχει, ποια είναι τα συμπτώματα, η φαρμακευτική ή όχι αγωγή που ακολουθείται . Βέβαια κάποιος μπορεί να έρθει μόνο για χαλάρωση και κατά την διάρκεια της συνεδρίας να ανακύψουν θέματα προς διερεύνηση και θεραπεία. Είναι πολλαπλά τα ζητήματα που ο θεραπευτής πρέπει να γνωρίζει για τον άνθρωπο. Γι’ αυτό και η θεραπευτική σχέση είναι εξαιρετικά σημαντική. Ενδεχομένως ένας άνθρωπος να έρθει για να ησυχάσει από κούραση και άγχος αλλά τελικά ποιες είναι οι αιτίες που δημιουργούν το στρες, τις εντάσεις και τα προβλήματα τα οποία εκφράζονται στο σώμα και στη ψυχή; Όλα αυτά δίνουν μία συνολική εικόνα και βοηθούν τον θεραπευτή να δουλέψει πιο καθαρά και αποτελεσματικά με βάση τη συνεργασία καθώς ο ίδιος ο δέκτης του σιάτσου αναλαμβάνει έτσι την ευθύνη της ίασής του.
Το σιάτσου γίνεται σε ένα φιλικό, ζεστό και ουδέτερο περιβάλλον που βοηθά τον άνθρωπο να ησυχάσει, να συγκεντρώσει την ενέργεια στον εαυτό του. Ο δέκτης πρέπει να νιώθει άνετα ξαπλωμένος ή καθιστός σε βαμβακερό στρώμα, το λεγόμενο φουτόν, σε διαφορετικές θέσεις. Ο πελάτης φοράει χαλαρά ρούχα. Η φροντίδα της υγιεινής είναι πολύ σημαντική. Κάθε συνεδρία διαρκεί 50-60 περίπου λεπτά. Συχνά χρησιμοποιούνται και άλλες τεχνικές της παραδοσιακής ανατολικής ιατρικής, όπως οι βεντούζες, η μόξα και το σοτάι.
Ο θεραπευτής δεν δουλεύει σε γυμνό σώμα και αυτό γιατί σκοπός του είναι να νιώθει πιο βαθιά τους μυς και τι γίνεται κάτω από αυτούς και όχι να εστιάζει επιφανειακά μόνο πάνω στο δέρμα. Με ντυμένο το σώμα του δέκτη μπορεί να νιώσει αυτό που συμβαίνει ενεργειακά καλύτερα. Υπάρχει έτσι η δυνατότητα να συνδέεται με διαφορετικά επίπεδα και να αναγνωρίζει την ανισορροπία σε επιμέρους περιοχές καθώς και στο σύνολο. Όταν ο θεραπευτής ξέρει να χρησιμοποιεί σε συνδυασμό την αίσθηση, τη διαίσθηση και την τεχνική, όταν δηλαδή είναι εκπαιδευμένος να αφουγκράζεται αυτό που του αποκαλύπτει η επαφή με τον δέκτη την κάθε στιγμή και λειτουργεί με ευαισθησία, αυτογνωσία και ενσυναίσθηση σε ένα πιο υψηλό ενεργειακό επίπεδο, τότε η θεραπεία γίνεται πραγματική εμπειρία και έχει θετικά και άμεσα αποτελέσματα για τον άνθρωπο.
Απευθύνεται σε όλους τους ανθρώπους ανεξαρτήτως ηλικίας ή φύλου, αρκεί να υπάρχει καλή συνεργασία μεταξύ θεραπευτή και δέκτη και όταν χρειάζεται, να συνεργάζεται με τον γιατρό ή άλλο θεραπευτή που παρακολουθεί τον πελάτη για κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα . Είναι αλήθεια ότι συχνά οι άνθρωποι ξεκινάνε με επιφυλακτικότητα αλλά στην πορεία η στάση τους μπορεί να αλλάξει και να ανακαλύψουν νέους τρόπους να βρίσκονται σε καλύτερη επαφή και σχέση με τον εαυτό τους και το σώμα τους. Για να συνεχιστεί η θεραπεία ο δέκτης πρέπει τουλάχιστον να γίνει θετικός, με την έννοια πως αποφασίζει να βοηθήσει τον εαυτό του. Ωστόσο, από την στιγμή που αναγνωρίζει κανείς την ανάγκη του για υποστήριξη και βοήθεια, υπάρχει θετική πρόγνωση για την εξέλιξη της πορείας του.
Ο χρόνος αντιμετώπισης των προβλημάτων εξαρτάται πάντα από την περίπτωση αλλά οι 10 συνεδρίες είναι ένας ελάχιστος αριθμός που συμπληρώνει έναν κύκλο σαν μέσο όρο. Τις πρώτες δύο εβδομάδες είναι καλύτερο να κάνει κανείς από 2 φορές, μετά από μία και άμα όλα πάνε καλά μπορεί να το κρατήσει σε μία συντήρηση και να γίνουν πιο αραιές οι συναντήσεις.
Κάθε θεραπευτής πρέπει να εκπαιδευτεί γνωρίζοντας πρακτικά και θεωρητικά πώς να δουλεύει με αυτό το σύστημα. Είναι πολύ σημαντικό να καλλιεργεί τις γνώσεις του και να αφυπνίζει το σώμα του έτσι ώστε να μπορεί να βρίσκεται ανοικτός και κεντραρισμένος, δηλαδή παρών στη θεραπευτική σχέση, έτοιμος να διαχειριστεί αυτά που έχει να του φέρει ο κάθε πελάτης με την ιστορία του, που είναι μοναδική. Πρέπει να καταλαβαίνει τι δουλεύει και με ποιο στόχο. Να ασκείται διαρκώς πνευματικά και σωματικά έτσι ώστε να μπορεί να χρησιμοποιεί έναν καλό συνδυασμό ανάμεσα στις τεχνικές γνώσεις σε πρακτικό επίπεδο και στα θεωρητικά εργαλεία, όπως είναι η Κινέζικη Ιατρική και το σύστημα των μεσημβρινών στο σιάτσου, που στηρίζει τη διάγνωση και την αγωγή που ακολουθεί κάθε φορά στη συνεδρία. Σίγουρα ο κάθε θεραπευτής μπορεί να χρησιμοποιεί την εμπειρία και την εκπαίδευση που μπορεί να έχει αποκτήσει μαθαίνοντας και άλλες μεθόδους και συστήματα που συμπληρώνουν τη δουλειά με το σιάτσου πολύ δημιουργικά.

Εγώ, για παράδειγμα ξεκίνησα να ασχολούμαι με το Ζεν Σιάτσου το 1994 και αποφοίτησα από την Ευρωπαϊκή Σχολή Σιάτσου. Ήμουν ήδη χορεύτρια, χορογράφος και δασκάλα κίνησης έχοντας εκπαιδευτεί σε καινούργιες –για τα δεδομένα της εποχής στην Ελλάδα-τεχνικές στο χορό στην Ν.Υόρκη(1986-90). Παράλληλα εκπαιδεύτηκα ως ψυχοθεραπεύτρια ραιχικής κατεύθυνσης. Εξερευνώ έτσι τρόπους αφύπνισης του ανθρώπου μέσα από τη συνειδητή άσκηση με το σώμα. Εργάζομαι με την έκφραση, την καλλιτεχνική δημιουργία αλλά και με τον ψυχικό τομέα που αφορά την επικοινωνία και την επαφή. Ως δασκάλα χορού χρησιμοποιώ τεχνικές της κίνησης(τεχνικές release, Contact Improvisation) που αφορούν τη σύνδεση του νού με το σώμα, τη ροή της ενέργειας. Ο μαθητής μαθαίνει πώς να κινείται με πιο λειτουργικό τρόπο με περισσότερη συνειδητότητα και ευκολία. Οι παραπάνω μέθοδοι καλλιεργούν το άγγιγμα με πρόθεση που αφυπνίζει και την επαφή γενικότερα που, κατά την γνώμη μου, συνδέονται άμεσα με το σιάτσου. Παράλληλα, η εκπαίδευση και εμπειρία που έχω ως σωματική ψυχοθεραπεύτρια με βοηθά στη διαδικασία της θεραπευτικής σχέσης με τον άλλο, στο κομμάτι της συμβουλευτικής. Προσπαθώ να αναγνωρίζω τα συναισθήματα και τις αισθήσεις που αναδύονται μέσα μου όταν κάνω σιάτσου σε κάποιον πελάτη. Αδειάζοντας τον νού μπορώ να«διαβάσω» καλύτερα τα μηνύματα που θα πάρω από κείνον, όχι μόνο από αυτά που έχει να μου πει σε νοητικό επίπεδο, αλλά και από τα σήματα που δίνει με το σώμα του. Το σιάτσου είναι μία εμπειρία γνώσης που έχει να κάνει με μία συνολική εκπαίδευση. Το ουσιαστικό δεν είναι να φοιτήσεις μόνο σε κάποια σχολή. Κατά την γνώμη μου αυτός που ασκεί το σιάτσου για να προστατεύσει ο ίδιος το σώμα του αλλά και για να έχει αποτέλεσμα πρέπει να μπορεί να αφουγκράζεται πολύ καλά το δικό του σώμα, να αποκτά εμπειρία ζωής και να τη χρησιμοποιεί θετικά για να βοηθήσει και τον άλλο. Όταν δίνεις, παίρνεις. Το σιάτσου είναι μία διαλογιστική τέχνη. Στη συνεδρία ο θεραπευτής συντονίζεται με τον άλλο και για να συμβεί αυτό πρέπει να έχει μία καλή σχέση με το κέντρο του, να έχει ελεύθερη την αναπνοή του, να είναι παρών, να καθρεφτίζει δηλαδή όλα αυτά που πρέπει να ξυπνήσει στο σώμα του δέκτη. Αν ο ίδιος δεν έχει επαφή με τα παραπάνω είναι δύσκολο να περιμένει να είναι αποτελεσματικός για τον άλλο.
Το σιάτσου χρησιμοποιείται για την πρόληψη και τη θεραπεία προβλημάτων υγείας όπως:
- Πόνοι και εντάσεις διαφόρων αιτιών - πονοκέφαλοι –ημικρανίες- πόνοι στη μέση, στον αυχένα - μυική ένταση, πιάσιμο, κόπωση ή αδυναμία - κράμπες - δυσκαμψία και πόνοι στις αρθρώσεις - ρευματικοί πόνοι - τραυματισμοί από άθληση
- Αδύναμη κυκλοφορία - κρύα άκρα - διογκωμένες φλέβες - πρήξιμο και οίδημα των άκρων
-Ενδυνάμωση του ανοσοποιητικού συστήματος.
-Τόνωση του αναπνευστικού συστήματος.
- Διαταραχές του πεπτικού συστήματος - δυσκολία στη χώνεψη - καούρες - ανορεξία - δυσκοιλιότητα ή διάρροια - κολίτιδα - φούσκωμα - Κατάθλιψη και άλλα ψυχολογικά προβλήματα.
- Αϋπνίες
- Γυναικολογικά προβλήματα. Πόνοι και άλλες δυσκολίες του γυναικείου κύκλου (όπως το προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο) οι πόνοι μειώνονται, ενώ υποστηρίζεται η σωστή και ομαλή λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος, τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, το σιάτσου προσφέρει ανακούφιση από διάφορα κοινά προβλήματα, όπως οι πόνοι στη μέση, και στα πόδια, η δυσπεψία, τα πρηξίματα, οι ψυχολογικές μεταπτώσεις και η αϋπνία. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά με τον βελονισμό για να βοηθήσει τον τοκετό.
Θεωρώ ότι βρισκόματε ακόμα στην αρχή αλλά αναμφισβήτητα έχουν γίνει αρκετά βήματα. Κατ’ αρχήν υπάρχουν πλέον πολλοί θεραπευτές και αυτό από μόνο του σημαίνει ότι η θεραπεία έχει αρχίσει να διαδίδεται επειδή κάποιοι άνθρωποι το ένιωσαν στο σώμα τους, είδαν αποτέλεσμα και θέλησαν να το μάθουν.
Πάντως δεν είναι τόσο εύκολο να προσελκύσει κανείς πάρα πολύ κόσμο. Χρειάζεται σωστή ενημέρωση και ο κάθε άνθρωπος να έχει τη δυνατότητα να μπορεί να δοκιμάσει και να συνειδητοποιήσει πόσο σημαντικό είναι το σιάτσου. Εκτιμώ ότι το να σε ακουμπάει ένας άνθρωπος που δεν τον γνωρίζεις δεν είναι τόσο απλό. Τίθεται πάντα το θέμα της εμπιστοσύνης. Συχνά το άγγιγμα ξυπνάει μνήμες και μπορεί να διαταράξει την «άμυνα» που προβάλλει ο άνθρωπος στο εξωτερικό περιβάλλον. Γι’αυτό χρειάζεται προσοχή, σεβασμός, ευαισθησία και ενσυναίσθηση, καλή επικοινωνία με τον θεραπευτή. Συνεχής έρευνα και εκπαίδευση είναι η βάση για τους θεραπευτές. Με αυτό τον τρόπο ο κόσμος μπορεί να ξεπεράσει δυσκολίες και αντιλήψεις που τον σταματούν από το να δοκιμάσει αυτή τη μέθοδο.
Έχουμε να μάθουμε πολλά ακόμα γύρω από το σιάτσου. Εξερευνούμε βαθύτερα όσα γνωρίζουμε ώστε να τα εφαρμόζουμε καλύτερα. Στο εξωτερικό υπάρχουν κλινικές οι οποίες νοσηλεύουν ανθρώπους με σοβαρές περιπτώσεις, όπως καρκίνο και AIDS και χρησιμοποιούν το σιάτσου καθώς και άλλες εναλλακτικές θεραπείες, παράλληλα με την φαρμακολογία και ότι χρειάζεται από τη δυτική προσέγγιση στην ιατρική, όχι μόνο ως ψυχολογική στήριξη αλλά και ως συμπληρωματική αγωγή στην υγεία.
Στην Ελλάδα οι εναλλακτικές θεραπείες έρχονται από το εξωτερικό. Ωστόσο μπορεί να αλλάξει ο τρόπος που σκεπτόμαστε γύρω από τα θέματα υγείας και να αποκτήσουμε επαφή με την παιδεία και τη γνώση που υπάρχει στην ιστορία μας από τους αρχαίους ακόμα χρόνους και υποστηρίζουν τη φυσικότητα στην ίαση του ανθρώπου. Χρειάζεται να μάθουμε να εμπιστευόμαστε και να αναζητούμε πιο εκλεπτυσμένους τρόπους ζωής και πολιτισμού που βοηθούν αποτελεσματικά σε ζητήματα χρόνιων παθήσεων και ασθενειών. Όταν έχουμε να κάνουμε με τον άνθρωπο δεν υπάρχει θέμα διαφορετικής εφαρμογής του σιάτσου από χώρα σε χώρα.
Είμαι αισιόδοξη για το μέλλον του σιάτσου αλλά θέλει ακόμα να γίνει πολλή δουλειά από όλους. Το γεγονός πως έχουν εκπαιδευτεί τόσοι άνθρωποι και το ότι το σύστημα αυτό έχει γίνει περισσότερο γνωστό στον κόσμο στις μεγάλες κυρίως πόλεις της Ελλάδας μέσα σε λίγα χρόνια, είναι πολύ θετικό. Υπάρχει όμως πολύς δρόμος μπροστά για να αναγνωριστεί η αξία της μεθόδου επίσημα από το κράτος και να υπάρξει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη σε αυτές τις προσεγγίσεις που αποσκοπούν στην υγεία με πιο προσωπικό και ανθρώπινο τρόπο. Δυστυχώς στη χώρα μας θεωρείται ακόμα είδος πολυτέλειας από πολλούς. Χωρίς την κρατική ενίσχυση συχνά οι άνθρωποι δεν μπορούν να το αντιμετωπίσουν οικονομικά. Υπάρχουν κράτη που οι ασφαλιστικές εταιρείες υποστηρίζουν τις εναλλακτικές μεθόδους βλέποντας πως έτσι έχουν λιγότερο κόστος τελικά. Φυσικά δεν μιλάμε για μία θεραπεία που απευθύνεται σε κάποια ελίτ. Απλώς δεν το γνωρίζουν πχ τα παιδιά στα σχολεία και οι γονείς δεν το αντιμετωπίζουν ως μία ακόμα δυνατότητα που μπορεί να βοηθήσει αρκετά ώστε οι άνθρωποι να έχουν έναν πιο υγιή οργανισμό που ανθίσταται στις ασθένειες. Κατά την γνώμη μου είναι θέμα παιδείας ώστε να συνειδητοποιήσει κανείς πως με τη σωστή πρόληψη και φροντίδα του εαυτού ο άνθρωπος κερδίζει περισσότερο σε όλα τα επίπεδα. Ζει ποιοτικά και αποφεύγει τα τεράστια έξοδα και τον πόνο που προξενούν πιο δραματικοί τρόποι αντιμετώπισης ασθενειών.
Θεωρώ ότι ο καθένας μπορεί να έρθει σε επαφή με το σιάτσου και να το εκτιμήσει. Το κίνητρο και το ανοιχτό πνεύμα βοηθούν για να κάνει κανείς το πρώτο βήμα και να δοκιμάσει να δώσει έτσι μία καλή τροφή όπως είναι το σιάτσου, στο σώμα και στη ψυχή του.